Grammar/Dil Bilgisi,  LANGUAGE EDUCATION (Dil Eğitimi)

Sözlük en iyi gramer kitabıdır.

Sözlük En İyi Gramer Kitabıdır

‘Dictionary Use’ Yani sözlük kullanımı hatta sözlük okuma diyorum ben bir yabancı dil öğrenirken en önemli yetilerden birisidir. Çünkü kelime bir dili oluşturan en küçük en önemli parçadır. Sözlük ise bildiğimizin tersine en önemli gramer kitabıdır. Yanlış okumadınız.
En önemli referans kitabıdır. Neden öyle olduğunu hepimizin bildiği bir kelime üzerinden inceleyelim. Elbette her dili kendisi üzerinden öğrenebiliriz. Ana dilinizdeki bir sözlük ancak ileri seviyede bir dili bilenler için faydalıdır. Yeni başlayanlar mutlaka monolingual yani tek dilli bir sözlük kullanmalılar. Bana bazıları tam tersi diye itiraz edeceklerdir. Ben hala dil ile ilgili büyük sorunlar yaşamamızda meşhur sarı üzerinde L harfi olan cep sözlüklerinin büyük payı olduğunu düşünüyorum.

Dünyada kabul edilen birçok sözlüğün bilingual yani çift dilli baskıları olduğunu söyleyeceksiniz. Ben dil’in dünyada en çok satılıp alınan bir şey olduğunu söylemiştim. O sebeple sözlükler de bundan payını elbette alıyorlar. Siz yanlış örnekten örnek olmayacağını düşünerek tek dilli sözlük kullanmaya gayret edin. Çok zorda kalıp çift dilli sözlük kullandığınızda ise mutlaka ama mutlaka tek dilli bir sözlükten kontrolünü yapın.

Sözlük yalnızca kelime bilgisi vermez!  İyi gramer kitabı arayanlar sözlüğe gidin.

Bu sayfadaki görsel Longman dictionary’den alıntılanmış. Kelime çözümlemesi bu sayfaya göre yapılmıştır.

‘father’

Dünyada en çok haksızlığa uğrayan kitap türü sözlüktür. İyi bir sözlük sahibi olmadan, online sözlükler çok revaşta olmasına rağmen kütüphanenizde mutlaka esaslı bir ya da birkaç dokunabileceğiniz kokusunu duyacağınız sözlüğünüz olmalıdır, dil öğrenmeye başlamayın.

Sözlükte bir kelime için hangi bilgilere erişebiliriz

Şimdi en iyi bildiğimiz bir kelimeyi dünyanın en bilinen sözlüklerinden birini referans alarak inceleyelim.

Bu sayfadaki bilginin ne kadarı kelime ne kadarı dilbilgisi kısmına ait inceleyelim.

1. iki /…/ slash arası kelimenin nasıl okunduğunu gösteren bir sesletim alfabesi yer alır. (K)

2. Bu kelimenin konuşma ve yazma (Speaking and Writing) yetileri içinde aktif olarak kullanılan ilk 3000 kelime içinde yer alıp almadıklarını gösteren kısımlar bulunur. Biz referans olarak Longman dictionary kullanıyoruz bu kısımlar yani kelimenin bir anahtar kelime olup olmaması diğer sözlüklerde farklı şekillerde ele alınır. (K)

3. Kelimenin hemen yanında hangi kelime türüne girdiği yazmaktadır. Kelime türleri dilbilgisinin can alan konusudur. Ana dilinde bu bilgiye sahip olmayanlar önce ana dilde dilbilgisi öğrenmelidir. Bir kelimenin isim, fiil, zarf, edat, zamir, sıfat gibi kelime türlerinden hangisine karşılık geldiği bilgisi kelimenin yanında mevcuttur. (G)

4. Bir ismin (c/u) sayılabilir ya da sayılamaz olduğu bilgisi de (c) sayılabilir ya da (u) sayılamaz olduğu bilgisi de hemen yanında bulunan bir bilgidir. Hatta sözlük kullananlar için şaşırtıcı bir yeni bilgi de sayılıp sayılamamanın kelimenin tümüyle ilgili olmadığı her anlamında bunun değişebileceği bilgisidir.(G)

5. Mikrofon işaretleri ise bize sesletimlerini verir. Alfabe ile bunu karşılaştırarak alfabeyi çözme şansınız olur.(K)

6. Bir kelimenin ilk anlamı ve takibindeki anlamlar sözlük anlamı iken daha aşağılara indiğimizde artık alt anlamlar yani deyimsel anlamları ile karşılaşırız. Anlamların önünde küçük özetler bulunur. Buraya bakarak zaman kaybetmeden uygun anlama yönelirsiniz. Dilde, teknik, bilimde, finansta, yemekte vs kullanım yerlerine ait ipucu bilgidir. Yani bir tür doğru bağlam bilgisidir. (K)

7. Artık anlama geçebilirsiniz. Burası bizim için çok önemlidir. Bir tanım nasıl yapılır ve neden önemlidir başka bir yazıda incelenecektir.(K)

8. Hem anlam bilgisi hem de altındaki örnek cümleler gramerin çok değişik alanlarına örnektir. Cümleler hedef dilde yayınlanan birçok dergi, kitap ve yayından alındığı için otantik olma özelliği gözterir.(G)

9. Bazı kelimelerin yanında formal ve informal ibareleri yer alır. Bu başka hiçbir yerde bulamayacağımız bilgilerden biridir.
Yine bize konuşma yetisi için bağlam bilgisi verir. Yani informal ibareli bir kelimeyi formal ortamlarda konuşma ya da yazma esnasında kullanamayacağımızı buradan öğreniriz.(K)

10. Thesaurus sözlüğünden haberimiz olur. Çünkü hemen altta bu sözlükten karşılıklar buluruz. Bir ödev yapanlar, makale, tez ya da kitap veya sözlü sunu hazırlayanlar aynı konu üzerinde benzer kelimelerden faydalanmak durumundadırlar. Bu sözlük bağlamları ile birbiri yerine kullanılabilecek kelimeleri verirler.(K)

11. Örneğimizdeki ‘Father’ kelimesinde olduğu gibi kelimenin daha önce hiç kullanmadığınız ya da bilmediğiniz başka formları ile karşılaşırsınız. Zaten bildiğiniz bir kelime artık fiil cümleleri de kurabileceğiniz anlamına gelir. İsim ve fiil cümleleri tam da gramerin konusudur.(G)

12. Fiil formu da olduğunu öğrendiğimiz kelimenin geçişli ya da geçişsiz bir fiil olup olmadığı yanında (I) geçişsiz ya da (T) geçişli anlamına gelen sembollerle gösterilecektir. Fillerin geçişli ve geçişsiz olmaları tam öge içermeleri, doğru yani gramere uygunluk gösterme halidir ki bu da dilbilgisi konularındandır. Doğru bir cümle kurmak o dilde manevra kabiliyeti yani ehliyettir.(G)

13. Origin kısmı yani bir kelimenin nereden geldiği konusu bir başka deyişle etimolojisi ise zihnin öğrenirken bağ kurma ihtiyacının en önemli dayanaklarından birini oluşturur.(K)
14. Bir ismin tekil çoğul olma hali, bir fiil ve sıfatın çekimleri kelimenin anlam bilgisinden önce yer alır. Elbette sözlükten sözlüğe yeri farketse de genelde hepsi bu bilgiyi içerir ya da bulunmayandan bir diğerine geçerek öğrenmenizi tamamlarsınız. Bu bir fiilin çekimi hepimizin bildiği gibi zaman bilgisi anlamına gelir yani gramer bilgisidir.(G)

Yukarıda bir kelime üzerinde yapılan hızlı bir incelemede sözlükte bulabileceğiniz 14 bilgiden 6 sının gramer bilgisi olduğunu somutlaştırmış olduk.  Kendinize ve dünyanın en özel gramer kitapları olan sözlüklere haksızlık etmeyin. Bir sınıfta seviyeleri aynı başlayan öğrenciler arasında ikinci dönem yazma dersleri başladığında yaptığım gözlemler de ısrarlı sözlük kullanan öğrencilerin diğerlerine göre büyük ilerleme kaydettikleri aralarında en az bir seviye farkı bulunduğudur.
Unutmayın sözlükler doldurma alıştırması vermeden dili kendi üzerinden öğretirler.

Kelimeleri kırmızı kalemle yazıp iki nokta üst üste koyduktan sonra ana dilde karşılığını kurşun kalemle yazan bir nesilden geliyorum. En fazla ceza ya da ödev niyetine 10’ar kere daha yazardık. Kelime bilmek de bundan ibaretti.

 

Burası herkesin sayfası olabilir. Yani bir kedinin mama tasına eğilenlerin, parası az gönlü gani olanların, banyoda ve heryerde şarkı söyleyenlerin, sabırlıların, sürpriz severlerin, gezip tozanların, paylaşanların, cin fikirlilerin, içinden geldiği gibi yaşayanların. . .

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir